Otwarcie kolejnej stacji warszawskiego metra: Dworzec Gdański

Karol J. Lubaczewski
20 grudnia 2003

20 grudnia dla Metra Warszawskiego był chyba najważniejszym dniem w całym 2003 roku. Tego dnia długość pierwszej linii wzrosła do 15,7 km, gdyż została oddana do użytku piętnasta już stacja podziemnej kolejki o nazwie Dworzec Gdański.
W uroczystości otwarcia stacji udział wzięli:

  • Prezydent Warszawy – Lech Kaczyński,
  • Wojewoda Mazowiecki – Leszek Mizieliński,
  • Biskup Pomocniczy Archidiecezji Warszawskiej – JE Marian Duś,
  • Wiceminister Infrastruktury – Dariusz Skowroński,
  • Prezes Zarządu Metra Warszawskiego – Krzysztof Celiński.
Metropolis nr 17 przy peronie nowo otwartej stacji A17

Uroczystości rozpoczęły się punktualnie o godzinie 12:00 oficjalnym przekazaniem stacji właścicielowi – Prezydentowi Miasta Warszawy Panu Lechowi Kaczyńskiemu przez inwestora zastępczego Metro Warszawskie w osobie Pana Prezesa Krzysztofa Celińskiego. Następnie Jego Eminencja Bp. Marian Duś poświęcił stację. Chwilę później, już o 12:20 na nową stację wjechał pierwszy pociąg z pasażerami.

Nowo otwarta stacja nosi oznaczenie A17, gdyż w początkowych planach była 17 przystankiem metra. Niestety w trakcie realizacji inwestycji, głównie ze względów ekonomicznych, zrezygnowano z budowy stacji A12 Plac Konstytucji, która miała znajdować się w ciągu ulicy Marszałkowskiej pomiędzy ul. Piękną i ul. Wilczą. Również nie została zbudowana stacja A16 Muranów, która miała znajdować się w ciągu ul. gen. Władysława Andersa (d.: Nowotki) w rejonie pomnika działacza komunistycznego Marcelego Nowotki. Ponieważ jednak stacje A15 Ratusz usytuowano przy Arsenale, czyli za aleją Solidarności (patrząc od południa), a nie – jak planowano – w rejonie hotelu Saskiego i ul. Elektoralnej, zatem zbyt mała długość odcinka B16 stanowiłaby utrudnienie w ruchu pociągów. Tak mała odległość między stacjami nie zapewniałaby niezbędnej ilości pasażerów – w konsekwencji stacja A16 stałaby się zbędnym, ale kosztownym elementem metra.

Skład 06 na Dworcu Gdańskim

Nowa stacja położona jest pod ulicą Słomińskiego, w bezpośredniej bliskości stacji PKP Dworzec Gdański oraz wiaduktu ulicy Mickiewicza. Przy okazji budowy stacji pod ulicą Słowińskiego wybudowano przejście podziemne, do którego prowadzi 5 wejść (w tym 3 ze schodami ruchomymi), oraz 4 windy. Umożliwia to bardzo wygodne przesiadki zarówno do tramwajów, jak i autobusów (103, 406, 500, E-1), kursujących ulicą Słomińskiego. Zadbano też o wygodne dojście z przystanków umiejscowionych na ciągu ulicy Mickiewicza – tym samym w rejonie stacji A17 obecnie znajdują się pętle 2 linii autobusowych (175 i E-4) oraz przystanki 6 linii tramwajowych (1, 2, 4, 6, 16, 36) i 15 autobusowych przelotowych (103, 116, 122, 157, 195, 406, 409, 415, 500, 508, 515, 519, 520, 524, E-1). Nie ma natomiast przejścia na perony dworca kolejowego. Bezpośrednią przyczyną podobno była niemożliwość dogadania się z PKP. Szkoda – ucierpią podróżni. Ostatnio, co prawda, mówi się, że jeszcze w 2004 r. przejście takie powstanie (na stacji metra pozostawiono specjalny wykusz umożliwiający budowę przejścia w przyszłości), ale jak będzie w rzeczywistości – zobaczymy…

Sama stacja znajduje się na poziomie -2. Zaplanowanie poszczególnych elementów stacji przywodzi na myśl dwa poprzednie przystanki warszawskiego metra – stacje Ratusz i Świętokrzyska. Podobnie jak tam, schody prowadzące na peron znajdują się w środkowej części peronu, a nie na jego krańcach (jak miało to miejsce na początkowych stacjach metra). Klasyczny peron wyspowy jest położony centralnie, tak jak na większości stacji, a tory prowadzą po jego obu bokach. W chwili obecnej do wymiany pasażerów wykorzystywany jest jedynie tor nr 1, wschodni (czyli tor w kierunku Młocin), natomiast tor nr 2 pełni czasowo w ciągu dnia funkcję toru odstawczego dla jednego pociągu wspomagającego kursującego tylko w okresie szczytu przewozowego. Na ten, zachodni tor pociągi kursowe zdążające w kierunku Kabat będą wjeżdżać już za rok, po otwarciu stacji A18 Plac Wilsona.

Pociąg Metropolis nr 16 wyjeżdża z peronu w kierunku komory rozjazdowej

Teraz opiszę sposób zawracania pociągu na nowej stacji Dworzec Gdański. Otóż pociąg wyrusza ze stacji A15 Ratusz nie czekając na zwolnienie całego odcinka (wraz z torem na długości następnej stacji) i dojeżdża tylko do komory rozjazdowej znajdującej się kilkaset metrów przed stacja A17. W zależności od sytuacji ruchowej (czasu następstwa) odcinek ten pociąg pokonuje z maksymalną dozwoloną lub ograniczoną prędkością. Jeżeli poprzedzający skład opuścił już stację Dworzec Gdański i komputer sterujący ułożył i utwierdził przebieg na tor nr 1 stacji A17 – to pociąg wjeżdża na stację. W przeciwnym przypadku czeka w tunelu tuż przed komorą rozjazdową na zwolnienie toru i wolną drogę.

Gdy pociąg zatrzyma się przy wschodniej krawędzi peronu stacji Dworzec Gdański maszynista zmienia czoło pociągu, czyli wyłącza sterowanie w zajmowanej kabinie, przechodzi na przeciwległy koniec składu (w przypadku Metropolis ’98 musi pokonać 120 m) i załącza sterowanie z przeciwległej kabiny. W tym czasie następuje wymiana pasażerów w wagonach, a komputer sterujący przesuwa rozjazd do pozycji wyjazdu w prawo łącznikiem na tor nr 2. Po wybiegnięciu czasu następstwa maszynista zamyka drzwi i załącza jazdę, aby po kilkunastu metrach przejechać przez dwa rozjazdy i wjechać na tor nr 2 – właściwy do jazdy w kierunku Kabat. Bezpośrednio za składem komputer przestawia rozjazd do jazdy torem nr 1 na wprost. Po chwili kolejny pociąg zatrzymuje się przy wschodniej krawędzi peronu stacji A17…..

Z Dworca Gdańskiego gotowy tunel prowadzi już do Placu Wilsona

Troszeczkę inaczej wygląda obieg pociągu wspomagającego, który na torze nr 2 przy peronie stacji A17 spędza wolny czas pomiędzy szczytem porannym a popołudniowym. W okresie szczytu przewozowego kursuje 19 pociągów – poza szczytem liczba ta jest znacznie mniejsza. Przedmiotowy skład wykonuje rano 2.5 obiegu, zaczynając z Kabat i kończąc kursy około godz. 9 na Dw. Gdańskim. Po południu, kilka minut po godz. 13 skład ten wyrusza na szlak i wykonuje 3.5 obiegu, kończąc wyjazdem na STP. Dzięki temu, że w ciągu dnia skład oczekuje na stacji Dworzec Gdański w okresie szczytu popołudniowego następuje szybsze napełnienie tunelu pociągami, co zapewnia większą podaż miejsc dla pasażerów. Aby jednak zatrzymać pociąg przy zachodniej krawędzi peronu stacji A17 maszynista musi się nieźle natrudzić: najpierw standardowo przyjeżdża z A15 i wjeżdża na tor nr 1. Po zatrzymaniu przy peronie na torze 1 wysadza pasażerów. W tym czasie miejsce w drugiej kabinie zajmuje maszynista pomagający w manewrach. On to uruchamia skład (zmiana czoła) i wyjeżdża jakby w kierunku A15 na tor nr 2, ale zatrzymuje pociąg w tunelu zaraz za komorą rozjazdową. Następuje teraz ponowna zmiana czoła, a w tym czasie komputer przestawia rozjazd na torze nr 2 do jazdy na wprost. po utwierdzeniu drogi i podaniu tarczy sygnałowej maszynista wprowadza pociąg po torze 2 do zachodniej krawędzi peronu. Skomplikowane prawda? Ale za to wyjazd jest łatwy – na wprost!

Pociąg 03 udaje się na Kabaty

Nowa stacja została wykonana bardzo starannie. Stalowo-szare ściany stwarzają wrażenie nowoczesności. Na stację w dwóch miejscach prowadzą szerokie i wygodne schody, a także dwa ciągi schodów ruchomych. Na poziom peronu z powierzchni zjeżdża jedna winda. Przed wejściem każdy pasażer przechodzi przez bramki biletowe – ładniejsze i szersze niż te znane z pozostałych stacji, a dodatkowo jest ich więcej, co z pewnością ułatwi codzienne korzystanie ze stacji. Na poziomie przejścia podziemnego (poziom -1) znajduje się galeria handlowa, gdzie przewidziano kilka miejsc na punkty handlowo-usługowe. Niewątpliwą atrakcją stacji są przeszklone korytarze, prowadzące do wyjść na powierzchnię. Dzięki temu można obserwować wjazd i wyjazd pociągów „z góry” z antresoli.

Wraz z otwarciem stacji A17 Metro Warszawskie coraz bardziej zbliża się do północnych dzielnic Warszawy. Dalsze prace wykonywane są już na terenie dzielnicy Żoliborz, gdzie powstaje stacja A18 Plac Wilsona oraz drążone są tunele B19 prowadzące do stacji Marymont. Stacja Dworzec Gdański to ogromne ułatwienie dla tysięcy mieszkańców Bielan, Białołęki, Żoliborza czy Bródna, którzy mogą obecnie dojechać do Centrum dużo szybciej. Już od początku nowa stacja cieszy się dużą popularnością wśród pasażerów. Przez najbliższy rok będzie jednym z najważniejszych punktów przesiadkowych w Warszawie. Żywimy nadzieję, że rok po tym otwarciu będziemy mogli świętować kolejne – stacji A18 Plac Wilsona. Warszawa ciągle się rozwija. W tym procesie nie można zapomnieć o rozwoju podziemnej kolejki, dzięki któremu transport wewnątrz tak dużego miasta będzie łatwiejszy, szybszy i bezpieczny!