Przedsiębiorstwo Gülermak, generalny wykonawca wszystkich inwestycji budowlanych toczących się obecnie na II linii warszawskiego metra, przygotowało specjalną infografikę prezentującą wykorzystywaną techonologię. Od pewnego czasu przechodnie mogą zapoznać się z nią na ogrodzeniach budowy, natomiast mieszkańcy odwiedzający punkty informacyjne na Woli, Bemowie i Bródnie mogą ją otrzymać w formie broszury. Dzięki uprzejmości Gülermaka, Koło Miłośników Metra przybliża zawarte na niej informacje również w formie elektronicznej.
W procesie budowy linii M2, turecki Gülermak jest obecny od samego początku. W latach 2009-2014, w ramach konsorcjum AGP Metro, wraz z włoskim Astaldi i PBDiM Mińsk Mazowiecki, wykonał odcinek centralny. Pierwszym etapem jego rozbudowy, nazywanym 3+3, Gülermak podzielił się z Astaldi – Włosi 10 maja 2019 roku ukończyli odcinek na granicy Pragi-Północ i Targówka, natomiast Turcy pod koniec listopada powinni zakończyć realizację odcinka wolskiego. Następną rozbudowę, znaną pod kryptonimem 2+3, Gülermak wykonuje jako lider konsorcjum utworzonego z Astaldi. Obydwa fragmenty linii, zarówno ten na granicy Woli i Bemowa, jak i ten na Bródnie, mają zostać ukończone jesienią 2021 roku. Trzecią i ostatnią rozbudową linii będzie bemowski odcinek 3+STP. Zadanie to również powierzono Gülermakowi i Astaldi, ale obecnie trwają jeszcze prace projektowe. Budowa powinna rozpocząć się w tym roku i zakończyć w listopadzie 2022 roku.
Nie dziwi zatem fakt, że inżynierowie Gülermaka, obecni na każdym aktualnym i przyszłym placu budowy II linii, opracowali infografikę, mającą na celu zaprezentować warszawiakom, w przystępny sposób, metody budowy stacji i tuneli kolei podziemnej. Wyróżnili oni 8 etapów inwestycji:
- Przebudowa sieci zewnętrznych
- Budowa ścian szczelinowych
- Budowa baret i stropów
- Wykop podstropowy
- Budowa tunelu
- Urobek
- Wyposażenie metra
- Testowanie systemu
Poniżej prezentujemy tę grafikę (kliknięcie na nią otwiera większy rozmiar) oraz krótką charakterystykę każdej fazy budowy, które układem graficznym podzielono na 4 grupy (ich nazwy to nasz autorski pomysł). Dodatkowo opisy te uzupełniliśmy w niektórych miejsach oraz zilustrowaliśmy zdjęciami przedstawiającymi poszczególne prace.
Mat. Gülermak
Prace przygotowawcze
1. Przebudowa sieci zewnętrznych
Stacje metra zlokalizowane są na obszarach silnie zabudowanych. Do budynków doprowadzone są sieci ciepłownicze, kanalizacyjne, teletechniczne, energetyczne oraz przeciwdeszczowe. Położone są pod ziemią, w miejscach, gdzie powstają nowe stacje. Pierwszym etapem budowy stacji jest przeniesienie wszystkich kabli i rur (tzw. infrastruktury podziemnej) tak, by nie kolidowały z budową.
Zabezpieczamy drzewa.
Budowa stacji
2. Budowa ścian szczelinowych
Ściana szczelinowa to żelbetowa ściana konstrukcyjna przyszłej stacji. Jej budowę poprzedza wykonanie głębokich na 1-1,5 m wykopów pod zbrojenie murków prowadzących oraz tych murków. Następnie między nimi, za pomocą koparek ze specjalnymi chwytakami, wykonywany jest głęboki, kilkudziesięciometrowy wykop. Powstała w ten sposób szczelina wypełniana jest bentonitem. W kolejnym kroku w szczelinę wprowadza się klatki zbrojeniowe i zalewa je betonem. Jest to proces ciągły, w którym powstają kolejne sekcje ściany.
Głębokie wykopy, nawet do 46 m.
3. Budowa baret i stropów
Kolejnym elementem konstrukcji stacji jest strop i barety, czyli słupy podtrzymujące strop (konstrukcję stacji), znajdujące się pomiędzy ścianami szczelinowymi. Barety wykonuje się podobnie jak ściany szczelinowe – wypełniając betonem wąski wykop, w którym uprzednio umieszczono klatkę zbrojeniową. Barety sięgają podobnie jak ściany szczelinowe nawet do 46 m, czyli poniżej płyty fundamentowej przyszłej stacji. Część z nich to słupy tymczasowe, które zostają wycięte po wykonaniu docelowych słupów podtrzymujących strop stacji.
4. Wykop podstropowy
Przez otwór technologiczny wykuty w stropie z wnętrza powstałej betonowej konstrukcji wydobywana jest ziemia – w ten sposób powstaje pierwsza kondygnacja budowanej stacji.
Wykop dzielimy na dwa poziomy.
Budowa tuneli
5. Budowa tunelu
Gotowa konstrukcja stacji pozwala na rozpoczęcie prac przy drążeniu tunelu. Tunele II linii metra w Warszawie budowane są za pomocą maszyn drążących TBM EPB. Wykorzystana technologia praktycznie wyklucza osuwanie się gruntu, a także pozwala ograniczyć do minimum utrudnienia w ruchu na powierzchni. Drążęnie tunelu składa się z dwóch faz.
Faza I
Tarcza maszyny drąży tunel, czyli usuwa materiał, który napotka (piasek, glina, kamień).
Faza II
TBM układa gotowe, zbrojone, betonowe segmenty tworzące pierścień tunelu. Elementy te układane są pod osłoną zewnętrznego pancerza tarczy.
6. Urobek
Usunięty podczas drążenia tuneli materiał – tzw. urobek – jest za pomocą taśmociągu transportowany do komory urobkowej, czyli miejsca, w którym wszystko co zostało „wydrążone” jest gromadzone, a następnie wywożony ciężarówkami na przeznaczone do tego celu składowiska poza terenem miasta.
Regularny wywóz urobku.
Prace końcowe
7. Wyposażenie metra
Ostatnim etapem budowy jest wyposażenie stacji we wszystkie niezbędne urządzenia: windy, schody ruchome, bramki biletowe, wentylatory, wyposażenie dyspozytorni, oświetlenie, instalacje elektryczne i sanitarne, systemy informacji audiowizualnej. Na tym etapie układane są też elementy wykończenia wnętrza, czyli płyty, tynki, okładziny, sufity.
Po zakończeniu prac wewnątrz stacji odbudowywane są ulice, chodniki, ścieżki rowerowe, a także sadzone są nowe rośliny (drzewa, krzewy).
8. Testowanie systemu
Przed otwarciem kolejnego odcinka II linii metra konieczne jest sprawdzenie działania całego systemu. Należy drobiazgowo upewnić się, że wszystkie urządzenia są sprawne, a metro jest bezpieczne dla pasażerów. Odbywają się przejazdy testowe, w trakcie których kontrolowane jest działanie urządzeń w nowych tunelach i na stacjach. Sprawdzane jest działanie urządzeń przeciwpożarowych, podczas prób zadymienia badana jest wydajność wentylatorów, a także realizowane są różne scenariusze pożarowe. Do przetestowania jest łącznie kilkadziesiąt systemów, na które składają się tysiące elementów.
Sprawdzamy cały system.
Bardzo dziękujemy przedsiębiorstwu Gülermak za stworzenie omówionego kompendium wiedzy oraz możliwość rozpowszechnienia go wśród naszych członków i sympatyków. Mamy nadzieję, że opisy przygotowane przez budowniczych, lekko rozbudowane i zilustrowane przez nas, staną się skarbnicą wiedzy zarówno dla entuzjasty, jak i kompletnego laika.